Volkskrant bekent fout

In de rubriek Wetenschap is de Volkskrant teruggekomen op de foute interpretatie van het inmiddels beruchte alcoholonderzoek van de universiteit van Cambridge. "De conclusie dat het dagelijkse wijntje bij het eten het leven aanzienlijk bekort, is te kort door de bocht", schreef de krant als antwoord op de kritiek. De gemaakte fouten werden wel erkend, maar de schuld daarvoor werd hoofdzakelijk bij anderen gelegd.

“Bij nader inzien blijkt dat je van een glas alcohol per dag niet aantoonbaar korter leeft”. Dat publiceerde de Volkskrant bij wijze van 'voortgeschreden inzicht', nadat de redactie zichzelf had moetyen betrappen op verificatie-verzuim.

 

 

Je gaat niet eerder dood als je een glas per dag drinkt, dat staat althans niet in deze studie”, zegt de krant nu. Een half jaar, anderhalf jaar eerder of 30 minuten eerder dood per glas? 'Dat is goochelen met statistiek', zegt hoogleraar farmaceutische wetenschappen Jan Tytgat (Universiteit van Leuven), die vorige week als een van de eerste wetenschappers kritisch reageerde. 'Dat kun je niet zeggen op basis van deze studie.'

 

‘’Wat er wél in de studie staat: dat er vanaf 100 gram alcohol per week (dat komt neer op ongeveer tien glazen bier van 250 ml of wijn van 100 ml) een verhoogd algemeen risico op sterfte is. Dat risico neemt vervolgens toe naarmate er meer wordt gedronken.

 

 Als je naar álle sterfte-oorzaken kijkt, wijst deze studie dus niet uit dat je van een glas alcohol per dag aantoonbaar korter leeft.

 

Vanaf 10 glazen

Het begon met een e-mail van de persafdeling van het Erasmus MC: 'Er wordt vaak nog gedacht dat er een veilige ondergrens is voor alcoholinname, maar die blijkt er niet te zijn', aldus de universiteits-woordvoerder. 'Uit deze studie blijkt: hoe minder je drinkt, hoe langer je leeft.'

 

Die mededeling nam de krant klakkeloos over. Zou de achterliggende studie in The Lancet beter zijn bestudeerd, dan had de krant ontdekt dat drinken pas meetbaar riskant wordt vanaf tien glazen per week. Wat het misverstand verergerde,vindt de schrijver van deze uitgebreide 'rectificatie, is dat de betrokken onderzoeker Trudy Voortman de redactie bij voorinzage van het Volkskrant-bericht niet wees op de fout. 'Voor sterfte is het risico pas meetbaar vanaf 100 gram per week, maar voor ziekte niet, dat onderscheid zou ik graag maken', reageerde Voortman vervolgens.

 

Onvolledig

Het gebruikte rekenvoorbeeld (de 40-jarige man die anderhalf jaar van zijn leven afdrinkt) verwijst naar een grafiek in de bijlage van de studie. Het gaat daar om een afgeleide kansberekening van het eigenlijke onderzoek. 'Zo'n grafiek is bedoeld ter verduidelijking, maar ik snap dat hij ook verwarring kan oproepen', zegt onderzoeker Voortman in een reactie hierop. Ze schrok ervan dat het nieuws als 'elk glas haalt een half uur van je leven' de wereld overging. 'Die uitspraak gaat van zoveel aannames uit en heeft zoveel context nodig, ik zou dat nooit zo zeggen.'

 

Het nieuwsbericht (voor patiënten) dat later op de site van het Erasmus MC verscheen met de kop 'geen alcohol = langer leven', noemt Voortman 'onvolledig'.  

 

De Volkskrant houdt het na alle commotie maar bij het advies van de Gezondheidsraad: ‘”Voor uw gezondheid moet u niet drinken. Doet u het toch, houdt het dan bij maximaal zeven glazen per week”.

 

Zo bezien voegde het onderzoek weinig toe aan wat we al wisten. Storm in een glas wijn dus.