We hebben 85 gasten en geen leden online

Unieke bezoekers

4144877
Vandaag
Gisteren
Deze week
Tot en met vorige week
Deze maand
Vorige maand
Alles vanaf 13-11-2012
435
1790
6142
4125025
47063
58608
4144877
Uw IP 54.162.139.105
Server Time: 2017-11-23 04:52:35

Zogezegd

 

‘Best wel een dingetje’

 

In de wijnwereld wordt vaak niets gezegd, terwijl de een toch denkt dat-ie met de ander ‘communiceert’. Dat ligt aan de golf van nietszeggendheid die de natie al decennia overspoelt. Een vroeg voorbeeld: ‘best wel eigenlijk’. Of die wijn smaakte, vroeg zo’n dienbladridder dan aan tafel. En dan kwam er zo’n antwoord. Die non-taal heeft zich in de loop der tijd voortgezet. Heb jij nog voorraad van die wijn? ‘In principe wèl’, zei zo’n wijnslijter dan. Want hij wist ‘ergens wel’ dat je zou doorvragen.

 

Origineel

Tja, die gratuite taal is ook in het vineuze milieu ‘best wel een dingetje’. Vorige week hoorde ik dat een zichzelf achtend wijnexpert nog uitkramen toen het over een boekbespreking ging. En dat is niet het enige ‘dingetje’ in de samenleving. Bijna alles wordt dezer dagen zo samengevat. Als zo’n ziekte in het Haags circuit en in de ‘media’ eenmaal is uitgebroken, lijkt er geen houden meer aan. Doe je niet mee met de ‘mainstream’ dan ben je niet van deze tijd, vindt de na-aper.

 

Nee, dan destijd Dries van Agt, of -nog fossieler- de hooggeleerde I.A.Diepenhorst. Die voegden geen nietszeggendheid maar originaliteit aan de taal toe. Ze poetsten oude gezegden op. Gebruikten die in een nieuwe ‘setting’. En maakten zich op die manier tot voortrekkers in courant taalgebruik. Het woord ‘teloorgang’, destijds ge-de-mottenbal-liseerd door Dries, doet het zelfs vandaag bij columnisten en politici nog goed.

 


Weinig ‘groots’

Van Dale, de Dikke Digitale zakmarzegge, beijvert zich in het bijhouden van ‘nieuw’ Nederlands. Kom je zo’n schepping maar genoeg in de media tegen, dan ’kandideert’ zo’n woord voor de Nationale Uitroeperij. Een merkwaardig criterium, omdat ‘literaire’ creativiteit dan ondergeschikt wordt gemaakt aan taalpopulisme. Mijn woord voor een mislukte strever naar vineuze autoriteit , ‘wijnoloog’ dus, heeft de ‘shortlist’ nog niet gehaald. Wie het lijstje van de laatste jaren bekijkt, vindt daar ‘sowieso’ weinig dat als ‘groots’ zou kunnen worden betiteld. Hoogstens wat geforceerde uitdrukkingen die naar een of andere gebeurtenis of handeling verwijzen.


Nog nooit heb ik daartussen gevonden, dat je iemand op z’n verjaardag met een mooie fles zou kunnen ‘bewijnen’. Laat staan dat het oogstfeest in Groesbeek of Bordeaux je de gelegenheid geeft eens ongelimiteerd ‘uit te wijnen’. Vreemd, want wijn maakt creatiever, beweren wetenschappers bij (wijn)schrijvers te hebben vastgesteld. Dat zou dan toch ook moeten gelden voor al die consumenten die zich die paar glazen per dag niet laten wegpraten door onderzoek-autistische wijnhaters. Wat we daarmee bedoelen? 'Nou ja, kijk' is dan het geijkte begin van wat 'hoger opgeleiden' daarop zouden antwoorden.

 

Twee woorden

‘Dus dàt’ was dezer dagen de conclusie van een boze witte wijnboer. Ik had hem nog eens voorgehouden dat de staat driftig geld uit de wijnwereld perst maar intussen wel ondersteunt dat die anti-wijnplezier-lobby de drinkdemocratie steeds verder probeert in te perken. Met die twee woorden, die je trouwens net zo vaak in omgekeerde volgorde hoort, wordt steeds vaker instemming of afkeuring kenbaar gemaakt. ‘Dat’ verwijst dan naar wat vooraf is gezegd. De Belgen zeggen als ze het met je eens zijn al jaren: ‘ties da’, een letterlijke vertaling van het Franse ‘c’est ça’. Wij gebruiken de variant dus nog maar pas. Als het om ‘dat’ ging, kenden we tot nog toe alleen maar uitdrukkingen als: “in het proeflokaal ging het van ‘dat-tum’, terwijl de ouderen daar ‘niet-zie-dàt’ van begrepen”.
‘Dàt dus’ is eigenlijk de eigentijdse versie van wat destijds al op de buis furore maakte: ‘Van die dingen dus’. Die overigens toen ook al op wijnschandalen betrekking hadden.

En zo blijft de groei in de taal. Ook al is die minder kleurrijk en compacter van aard dan voorheen. Wijdlopigheid is dus vervangen door staccato-achtige nietszeggendheid, ‘of wat dan ook’.

 

Omdat we dat maar hebben te slikken is mijn advies: verwijn jezelf maar eens, vanavond.